Tine Ghealáin

Gradam Uí Shuilleabháin | Gradaim Fhoilsitheoireachta | An tOireachtas

FOILSITHEOIR: Éabhlóid
ÚDAR: Máire Dinny Wren

Is é Tine Ghealáin an dara cnuasach filíochta le Máire Dinny Wren. Is as Gaeltacht Thír Chonaill do Mháire agus tá a cuid dánta fréamhaithe go domhain i dtraidisiúin agus i seanchas a háit dúchais. Ina cuid dánta tugann sí léargas ionraic dúinn ar an tsaol, trí shúile fhileata a chinntíonn muinín an léitheora. Tá daonnacht láidir le braith sna dánta rud a thugann deis dúinn mothú, foghlaim agus tuiscint níos doimhne a fháil ar an tsaol thart orainn. Tá na dánta lonnaithe in iarthuaisceart Dhún na nGall sa lá atá inniu ann, le roinnt tagairtí siar ar chuimhní an údair, ar a hóige agus ag éirí aníos di faoin tuath.

Tá dánta pearsanta sa chnuasach faoina máthair agus a hathair, dánta faoin mbás agus faoi dhul in aois, faoi chomharsana agus daoine faoi leith a chuaigh i bhfeidhm uirthi i rith a saoil, faoi ghrá agus faoi ísle brí. Is ceoltóirí cuid dóibh siúd a spreagann Máire agus ba cheoltóir aitheanta a hathair chomh maith, agus tá an ceol sin le cloisteáil sna dánta, idir an rithim agus an fhoclaíocht a chumann sí. Tá guth agus líofacht an phobail agus a sinsear le cloisteáil sna dánta agus mothaíonn tú go bhfuil a cluas le sruth na teanga aici i gcónaí.

Tá dánta sa chnuasach faoin nádúr, faoin timpeallacht agus faoin dúlra. Tá dánta ann a tharraingíonn ar an mbéaloideas agus ar an tseanchas atá beo thart ar Mháire, amanna culaith úr curtha aici orthu agus iad tugtha dúinn i gcruth nua-aimseartha mar mhíniú nó mar mheafar a thugann cúis machnaimh dúinn.

Sna dánta pearsanta, mothaíonn tú bá don scríbhneoir agus dá cás. Go minic, labhraíonn Máire ar son mhná atá faoi ghéibheann nó i gcruachás agus tugann sí guth dóibh a tharraingíonn aird ar a gcás agus a dhéanann an mhí-chothromaíocht a phlé agus a léiriú.

Tá thar leathchéad dán sa bhailiúchán ar fad, a nochtann croí agus spiorad an údair, a ceantar dúchais, a cultúr agus a daoine.

Is í Kim Sharkey a rinne an ealaíon atá ar an chlúdach agus tá an leabhar breactha le sceitseanna a luíonn isteach go néata le téamaí an leabhair.

Údar