Éagóir

Údar: As Gaeltacht Thír Chonaill do Sheán Ó Cuirreáin ó dhúchas ach tá cónaí air le fada i nGaeltacht na Gaillimhe. Céimí de chuid Choláiste na hOllscoile, Gaillimh é; chaith sé breis agus scór bliain ag obair mar iriseoir agus mar chraoltóir ach tá taithí leathan aige i réimsí éagsúla na cumarsáide i nGaeilge agus i mBéarla. In imeacht na mblianta bhí sé gníomhach i gcaidreamh poiblí, láithriú agus léiriú raidió, iriseoireacht chlóite, taighde agus léiriú teilifíse, léachtóireacht chumarsáide agus eile. Chaith sé tréimhsí mar Eagarthóir Stiúrtha Clár agus mar Leascheannaire ar RTÉ Raidió na Gaeltachta. Bronnadh Gradam Cumarsáide de chuid an Oireachtais ar sa mbliain 2002.

Cheap Uachtarán na hÉireann é mar Choimisinéir Teanga sa bhliain 2004 ar chomhairle an Rialtais agus Thithe an Oireachtais. Athcheapadh i mbun na hoibre sin arís é ar feadh tréimhse sé bliana eile in 2010 ach d’éirigh sé as an gcúram sin i Feabhra 2014 mar go raibh sé míshásta leis an easpa dul chun cinn a bhí á dhéanamh i gcur chun cinn cearta teanga phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta. Spreag a chinneadh éirí as oifig na mílte duine le páirt a ghlacadh i léirsithe faoi chearta teanga. D’eagraigh Uachtarán na hÉireann ócáid ómóis in Áras an Uachtaráin i Márta 2014 mar chomhartha buíochais as a chuid oibre ar son na teanga. Is air a bronnadh Gradam an Phiarsaigh don bhliain 2014. D’fhoilsigh Cois Life a chéad leabhar in 2016, Éagóir.

Achoimre: Insint líofa léir atá in Éagóir ar eachtra staire atá greanta go glé fós i ndaonchuimhne an phobail lenar bhain sí. Baineann croí an scéil le crochadh éagórach agus príosúnú saoil ar dhaoine neamhchiontacha a bhí bunaithe ar fhianaise bhréige, ar bhrathadóirí, agus ar mhímhacántacht na n-údarás agus na n-uaisle. Dúnmharuithe barbartha i ndorchadas na hoíche i bpobal iargúlta i nDúiche Sheoighe, ar an teorainn idir Gaillimh agus Maigh Eo, sa bhliain 1882, a thionscain na himeachtaí uile.

Níl críoch fós le hiarmhairtí an tsléachta sin agus ní bheidh fad a mhaireann daoine a chreideann go bhfuil admháil oifigiúil tuillte i gcónaí i gcás go n-aithnítear éagóir dhlíthiúil nó iomrall ceartais. Insint úrnua í seo ar iomlán an scéil le pictiúir stairiúla agus taifid oifigiúla nár foilsíodh cheana i bhfoirm leabhair.

Fuair an comhlacht léiriúcháin ROSG maoiniú chun scéal Éagóir a dhéanamh ina scannán do TG4, le tacaíocht ó Údarás Craolacháin na hÉireann, agus is ag Oireachtas na Samhna i gCill Airne a bheidh an première den scannán sin, Murdar Mham Trasna, ag 9.30 p.m. Dé hAoine, 3 Samhain 2017.

I dTír Mhilis na mBeo
Cois Life
I dTír Mhilis na mBeo
Colim Ó Ceallacháin
Éagóir
Cois Life
Éagóir
Seán Ó Cuirreáin
An tIriseoir
Cois Life
An tIriseoir
Michelle Nic Pháidín
Cré na Cille
Clór Iar-Chonnacht
Cré na Cille
Máirtín Ó Cadhain
Conaire Mór
Leabhar Breac
Conaire Mór
Diarmuid Johnson
Corp an Duine Uasail
Leabhar Breac
Corp am Duine Uasail
Pénélope Bagieu