Léachtaí Uí Chadhain

Gradam Uí Shuilleabháin | Gradaim Fhoilsitheoireachta | An tOireachtas

FOILSITHEOIR: Cló Léann na Gaeilge
Curtha in Eagar ag Liam Mac Amhlaigh & Caoimhín Mac Giolla Léith

Achoimre Leabhair
Mórchnuasach aistí ó sraith léachtaí bliantúil UCD, Léachtaí Uí Chadhain, atá sa leabhar seo.Cailleadh Máirtín Ó Cadhain (1906-1970), mórscríbhneoir an nuaphróis sa Ghaeilge, leathchéad bliain ó shin anuraidh. Deich mbliana i ndiaidh a bháis, sa bhliain 1980, cuireadh tús le sraith léachtaí bliantúla in ómós dó sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, sraith atá faoi lán seoil i gcónaí. Sa mhórchnuasach seo de na léachtaí ar fad a tugadh ó shin, aimseofar an flosc agus an faobhar, an cur agus an cúiteamh, an saibhreas agus an ghaois agus, go háirithe, an ilchineálacht chéadach chéanna ba dhual do scríbhinní Uí Chadhain féin riamh.  Seo é an chéad leabhar sa tsraith ‘Aistí Léannta’, de chuid CLÓ.

Eagarthóirí
Liam Mac Amhlaigh
Scoláire nualitríochta agus foclóireachta é Liam Mac Amhlaigh atá ina léachtóir le litríocht agus teanga na Gaeilge in Ollscoil Mhá Nuad. Tá go leor foilsithe aige sna réimsí spéise sin, idir leabhair agus ailt. É ina chomheagarthóir bunaidh ar an ríomhiris phiarmheasta acadúil COMHARTaighde (comhartaighde.ie), ina eagarthóir ar an gcartlann phortráidí agus eolas beathaisnéise de bheoscríbhneoirí na Gaeilge, Portráidí na Scríbhneoirí Gaeilge (portraidi.ie), agus ina thionólaí ar an ngrúpa maoirseachta den inphrionta nua san fhoilsitheoireacht acadúil, Cló Léann na Gaeilge (clo.ie).   Tá sé ag plé go leanúnach le dhá mhórshaothar: monagraf ar fhoclóireacht na Nua-Ghaeilge san fhichiú haois a thiocfaidh sna sála ar a leabhar Foclóirí agus Foclóirithe na Gaeilge (2008), agus saothar critice ar fhilíocht Mhichael Davitt agus tionchar an nua-aoiseachais dhéanaigh ar fhilíocht na Gaeilge le seachtó bliain anuas. Seo é an dara leabhar atá curtha in eagar aige le Caoimhín Mac Giolla Léith, ar lean ó Fill Arís: Oidhreacht Sheáin Uí Ríordáin (2012).

Caoimhín Mac Giolla Léith
Is Ollamh Comhlach é Caoimhín Mac Giolla Léith i Scoil na Gaeilge, an Léinn Cheiltigh agus an Bhéaloidis sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Tá neart foilsithe aige ar ghnéithe éagsúla de litríocht na Gaeilge ó na meánaoiseanna déanacha i leith. Is leis an nualitríocht is mó, áfach, a chaith sé a dhúthracht le blianta fada anois, an fhilíocht ach go háirithe. Foilseoidh Coiscéim cnuasach dá chuid aistí critice ar nuafhilíocht na Gaeilge, Raon na Geite, go luath. Taobh amuigh de chúrsaí litríochta, foilsíodh aistí iomadúla leis ar an ealaín chomhaimseartha thar na mblianta, i mbreis agus dosaen teanga ar leith go dtí seo. Foilseofar monagraf dá chuid ar an ealaíontóir Afracach Meiriceánach Ellen Gallagher sa tsraith ‘Contemporary Painters’ de chuid Lund Humphries i bhfómhar na bliana 2021.

Údar